Tandsteen is een harde, verkalkte laag die zich vormt op het oppervlak van tanden en kiezen. Het ontstaat wanneer tandplak een zachte kleverige laag van bacteriën, speeksel en voedselresten niet goed wordt verwijderd tijdens het poetsen. Wanneer deze plak langere tijd op de tanden blijft zitten, beginnen mineralen uit het speeksel zich eraan te hechten. Dit proces zorgt ervoor dat de plak uithardt en verandert in tandsteen.

Wat tandsteen onderscheidt van tandplak is vooral de structuur. Tandplak is zacht en kun je met een tandenborstel en floss verwijderen. Tandsteen daarentegen is hard, ruw en zit stevig vast aan het tandoppervlak. Hierdoor kun je het niet zelf wegpoetsen en is professionele verwijdering nodig.

Tandsteen kan verschillende kleuren hebben. In veel gevallen is het gelig of lichtbruin, maar het kan ook donkerder worden door invloeden zoals koffie, thee of roken. Soms vormt tandsteen zich boven het tandvlees en is het zichtbaar, maar het kan zich ook onder het tandvlees ophopen. In dat geval is het minder goed te zien, terwijl het wel schade kan veroorzaken.

Bepaalde plekken in de mond zijn extra gevoelig voor de vorming van tandsteen, vaak omdat ze moeilijker schoon te maken zijn of omdat er meer speeksel aanwezig is.

 

Waarom is tandsteen een probleem?

Hoewel tandsteen misschien onschuldig lijkt, kan het verschillende problemen veroorzaken in de mond. Het oppervlak van tandsteen is ruw, waardoor bacteriën zich er gemakkelijk aan hechten. Dit kan leiden tot ontstekingen van het tandvlees. Je tandvlees kan rood worden, opzwellen en sneller gaan bloeden tijdens het poetsen. Als dit niet behandeld wordt, kan het zich ontwikkelen tot een ernstigere aandoening waarbij ook het kaakbot wordt aangetast. Dit kan uiteindelijk zorgen voor loszittende tanden. Daarnaast kunnen de bacteriën die zich ophopen zorgen voor een slechte adem. Ook kan tandsteen zichtbaar verkleuren, wat invloed heeft op het uiterlijk van je gebit.

 

Kun je tandsteen zelf verwijderen?

Tandsteen kun je niet zelf veilig verwijderen. Omdat het hard vastzit aan de tanden, is professioneel gereedschap nodig om het los te maken zonder schade aan te richten. Zelf proberen tandsteen te verwijderen kan het tandvlees beschadigen en juist voor meer problemen zorgen. Daarom is het belangrijk om dit altijd door een professional te laten doen.

 

Hoe voorkom je tandsteen?

Het voorkomen van tandsteen begint bij het goed verwijderen van tandplak. Omdat tandsteen ontstaat uit plak die niet op tijd wordt weggehaald, is een goede dagelijkse mondverzorging essentieel. Door twee keer per dag zorgvuldig te poetsen en ook de ruimtes tussen de tanden schoon te maken met floss of ragers, verklein je de kans dat plak zich ophoopt en kan verharden.

Daarnaast speelt ook je leefstijl een rol. Voeding met veel suikers en zuren kan de vorming van tandplak versnellen, terwijl voldoende water drinken juist helpt om de mond schoon te houden. Ook roken heeft een negatieve invloed en kan de kans op tandsteen vergroten. Regelmatige controles bij de tandarts of mondhygiënist helpen om beginnende tandsteen tijdig te verwijderen en problemen te voorkomen.

 

Heeft iedereen even snel tandsteen?

Niet iedereen krijgt even snel tandsteen. Hoe snel tandsteen ontstaat, verschilt per persoon en heeft te maken met meerdere factoren. Zo speelt de samenstelling van het speeksel een belangrijke rol, omdat dit bepaalt hoe snel mineralen zich aan tandplak hechten en deze laten verharden.

Ook de manier waarop iemand zijn gebit verzorgt heeft invloed. Mensen die grondig en regelmatig poetsen en reinigen tussen de tanden, hebben doorgaans minder snel last van tandsteen. Daarnaast kunnen voeding, rookgedrag en de stand van de tanden bijdragen aan de snelheid waarmee tandsteen zich vormt.

Zelfs bij een goede mondhygiëne kan tandsteen niet altijd volledig worden voorkomen. Sommige mensen zijn er simpelweg gevoeliger voor dan anderen. Daarom is het belangrijk om alert te blijven en het gebit regelmatig te laten controleren.

 

Tot slot

Tandsteen is een veelvoorkomend probleem dat ontstaat wanneer tandplak niet op tijd wordt verwijderd. Het kan leiden tot ontstekingen en andere mondproblemen als het niet wordt aangepakt.

Door goed voor je gebit te zorgen en regelmatig controle te laten uitvoeren, kun je tandsteen grotendeels voorkomen. Een gezonde mond begint bij dagelijkse aandacht en bewustzijn van je mondhygiëne.